ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ...&..."RULE OF LAW"

Συζητώντας με αρκετούς συνανθρώπους μας, μπορεί κανένας να κάνει διάφορες διαπιστώσεις και ερμηνείες εάν και εφόσον έχει τις δεξιότητες να μπορεί να αντιλαμβάνεται σωστά την πραγματικότητα, και όχι να μένει μόνο στην λογική επιχειρηματολογία των όποιων θεμάτων αναπτύσσει ο συνομιλητής του. Είναι πλέον για μένα ξεκάθαρο, ότι στην πλειονότητα των ανθρώπων, οι ερμηνείες και οι απόψεις, κυριαρχούνται από ιδιοτέλεια, καθώς υποκρύπτουν κάποιου είδους συμφέρον, ατομικό η επιχειρηματικό. Αυτό κατ’ ανάγκη δεν είναι μεμπτό αλλά αποτελεί τροχοπέδη στον μετασχηματισμό, την εξέλιξη και την ίαση των παθογενειών και των στρεβλώσεων, και είναι τόσο οπισθοδρομικό όσο και αναχρονιστικό… καθώς δεν συμβάλει στην εξέλιξη μας...

 
Ένας παρεξηγημένος οικονομολόγος ο Μίλτον Φρήντμαν συνήθιζε να λέει ότι ο μεγαλύτερος εχθρός της ελεύθερης αγοράς μπορεί να είναι οι ίδιοι οι επιχειρηματίες. Επίσης ο Φρήντριχ Χάγιεκ έγραφε ότι δεν υπάρχει ελευθερία ούτε βεβαίως ελεύθερη αγορά εκτός του πλαισίου της Αρχής του Νόμου (Rule of Law, "Κράτος Δικαίου").
 
Η κεντρική ιδέα και των δύο αφορούσε το γεγονός ότι οι άνθρωποι είναι από τη φύση τους άπληστοι και άρπαγες, έτοιμοι να «πατήσουν επί πτωμάτων» για να μεγιστοποιήσουν τα οφέλη τους και είναι μόνο η Αρχή του Νόμου, δηλαδή το πλέγμα θεσμών και καθολικών γενικών κανόνων, που τους αναγκάζει να σέβονται την ελευθερία του συνανθρώπου ώστε τελικά η επιδίωξη του ατομικού στόχου να μετουσιώνεται και σε κοινωνικό όφελος. Συμπερασματικά, η κυριαρχία της Αρχής του Νόμου ως την πολιτική “προϋπόθεση” και ως υπόβαθρο της ελεύθερης αγοράς, της ανοιχτής κοινωνίας και βεβαίως της ατομικής ελευθερίας συνολικά.
 
Τι συμβαίνει λοιπόν και αντιλαμβανόμαστε τα πράγματα βάσει μιας <<δομικής>> ιδιοτέλειας; Θα πρέπει κάνεις να δει δυο βασικές προσεγγίσεις του καπιταλιστικού συστήματος τις οποίες και παραθέτω, έτσι ώστε να καταλήξουμε σε ένα συμπέρασμα. Από μια συντηρητική προσέγγιση η οποία εδράζεται μέσα από ένα πρίσμα κοινωνιολογικού ιδεαλισμού, ο καπιταλισμός είναι ένα οικονομικό σύστημα όπου η ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής και διακίνησης των προϊόντων, όπως και οι επενδύσεις σε οικονομικά αγαθά, παραγωγή, κατανομή, το εμπόριο και υπηρεσίες, κατέχονται από ιδιώτες, με κυρίαρχο κίνητρο/στόχο το κέρδος, που παράγεται από την εκμετάλλευση της εργατικής δύναμης (χειρονακτικής ή πνευματικής).
 
Το κράτος στον καπιταλισμό μπορεί επίσης να αποτελεί τον ιδιοκτήτη μέσων παραγωγής (συλλογικός καπιταλιστής) ή διακίνησης των προϊόντων (και των υπηρεσιών που στον καπιταλισμό νοούνται ως προϊόντα). Η κοινωνική διαστρωμάτωση του καπιταλισμού χαρακτηρίζεται σύμφωνα με πολλούς διανοητές από ταξικά/εκμεταλλευτικά χαρακτηριστικά. Ηγεμονεύουσα/άρχουσα τάξη είναι η αστική και εκμεταλλευόμενη τάξη είναι η εργατική. Ανάμεσά τους υπάρχουν κοινωνικές κατηγορίες που είτε "προσεγγίζουν" από άποψη υλική, θέσεις στην παραγωγή κλπ την αστική τάξη, είτε την εργατική.
 
Είναι τα ονομαζόμενα "μεσαία στρώματα. Το κέρδος στον καπιταλισμό για τον ιδιώτη (ή το κράτος εάν λειτουργεί με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια) παράγεται με την απόσπαση της υπεραξίας από τον εργαζόμενο. Η απόσπαση αυτή πραγματοποιείται με δύο τρόπους (και πολύ συχνά με χρησιμοποίηση και των δύο). Είτε με επιμήκυνση της εργάσιμης ημέρας και εντατικοποίηση της δουλειάς του εργαζόμενου και τότε έχουμε την απόλυτη υπεραξία, είτε με σταθερό ωράριο, αλλά με εισαγωγή της τεχνολογίας στην παραγωγή, οπότε έχουμε αύξηση της παραγωγικότητας του εργαζόμενου, συνεπώς αύξηση και της υπεραξίας που παράγει (σχετική υπεραξία). Με αυτόν τον τρόπο πραγματοποιείται η εκμετάλλευση των εργαζομένων από τους ιδιώτες ή τον συλλογικό καπιταλιστή το κράτος.
 
Η όλη αυτή διαδικασία λαμβάνει χώρα στην παραγωγή κατά κύριο λόγο, συνδέεται όμως και με την κατανάλωση δια μέσου του επιπέδου τιμών των προϊόντων. Συμπερασματικά μπορούμε να πούμε πως ο καπιταλισμός γενικότερα και πιο ειδικά ο καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής βασίζεται πάνω στην αντίθεση της σχέσης "κεφάλαιο / εργασία", όπου το κεφάλαιο πρέπει να αντλεί συνεχώς υπεραξία από την εργασία προκειμένου να υπάρχει και να αναπτύσσεται…

Η κεντρική ιδέα και των δύο αφορούσε το γεγονός ότι οι άνθρωποι είναι από τη φύση τους άπληστοι και άρπαγες, έτοιμοι να «πατήσουν επί πτωμάτων» για να μεγιστοποιήσουν τα οφέλη τους και είναι μόνο η Αρχή του Νόμου, δηλαδή το πλέγμα θεσμών και καθολικών γενικών κανόνων, που τους αναγκάζει να σέβονται την ελευθερία του συνανθρώπου ώστε τελικά η επιδίωξη του ατομικού στόχου να μετουσιώνεται και σε κοινωνικό όφελος. Συμπερασματικά, η κυριαρχία της Αρχής του Νόμου ως την πολιτική “προϋπόθεση” και ως υπόβαθρο της ελεύθερης αγοράς, της ανοιχτής κοινωνίας και βεβαίως της ατομικής ελευθερίας συνολικά.
Τι συμβαίνει λοιπόν και αντιλαμβανόμαστε τα πράγματα βάσει μιας <<δομικής>> ιδιοτέλειας; Θα πρέπει κάνεις να δει δυο βασικές προσεγγίσεις του καπιταλιστικού συστήματος τις οποίες και παραθέτω, έτσι ώστε να καταλήξουμε σε ένα συμπέρασμα. Από μια συντηρητική προσέγγιση η οποία εδράζεται μέσα από ένα πρίσμα κοινωνιολογικού ιδεαλισμού, ο καπιταλισμός είναι ένα οικονομικό σύστημα όπου η ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής και διακίνησης των προϊόντων, όπως και οι επενδύσεις σε οικονομικά αγαθά, παραγωγή, κατανομή, το εμπόριο και υπηρεσίες, κατέχονται από ιδιώτες, με κυρίαρχο κίνητρο/στόχο το κέρδος, που παράγεται από την εκμετάλλευση της εργατικής δύναμης (χειρονακτικής ή πνευματικής).
Το κράτος στον καπιταλισμό μπορεί επίσης να αποτελεί τον ιδιοκτήτη μέσων παραγωγής (συλλογικός καπιταλιστής) ή διακίνησης των προϊόντων (και των υπηρεσιών που στον καπιταλισμό νοούνται ως προϊόντα).
Η κοινωνική διαστρωμάτωση του καπιταλισμού χαρακτηρίζεται σύμφωνα με πολλούς διανοητές από ταξικά/εκμεταλλευτικά χαρακτηριστικά. Ηγεμονεύουσα/άρχουσα τάξη είναι η αστική και εκμεταλλευόμενη τάξη είναι η εργατική. Ανάμεσά τους υπάρχουν κοινωνικές κατηγορίες που είτε "προσεγγίζουν" από άποψη υλική, θέσεις στην παραγωγή κλπ την αστική τάξη, είτε την εργατική.
Είναι τα ονομαζόμενα "μεσαία στρώματα. Το κέρδος στον καπιταλισμό για τον ιδιώτη (ή το κράτος εάν λειτουργεί με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια) παράγεται με την απόσπαση της υπεραξίας από τον εργαζόμενο.
Η απόσπαση αυτή πραγματοποιείται με δύο τρόπους (και πολύ συχνά με χρησιμοποίηση και των δύο). Είτε με επιμήκυνση της εργάσιμης ημέρας και εντατικοποίηση της δουλειάς του εργαζόμενου και τότε έχουμε την απόλυτη υπεραξία, είτε με σταθερό ωράριο, αλλά με εισαγωγή της τεχνολογίας στην παραγωγή, οπότε έχουμε αύξηση της παραγωγικότητας του εργαζόμενου, συνεπώς αύξηση και της υπεραξίας που παράγει (σχετική υπεραξία).
 
Με αυτόν τον τρόπο πραγματοποιείται η εκμετάλλευση των εργαζομένων από τους ιδιώτες ή τον συλλογικό καπιταλιστή το κράτος. Η όλη αυτή διαδικασία λαμβάνει χώρα στην παραγωγή κατά κύριο λόγο, συνδέεται όμως και με την κατανάλωση δια μέσου του επιπέδου τιμών των προϊόντων. Συμπερασματικά μπορούμε να πούμε πως ο καπιταλισμός γενικότερα και πιο ειδικά ο καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής βασίζεται πάνω στην αντίθεση της σχέσης "κεφάλαιο / εργασία", όπου το κεφάλαιο πρέπει να αντλεί συνεχώς υπεραξία από την εργασία προκειμένου να υπάρχει και να αναπτύσσεται…


Από μια δεύτερη σκοπιά μπορεί κανείς να δει το καπιταλιστικό σύστημα μέσα από μια πιο ρεαλιστική προσέγγιση… για τις τάσεις της παγκόσμιας ιστορίας…

O καπιταλισμός αποτελεί την πιο ισχυρή εφεύρεση του ανθρώπου. Τίποτε δεν μπορεί να συγκριθεί με την μοναδική ικανότητα του καπιταλισμού να μετατρέπει την απλή ανθρώπινη απληστία σε παραγωγική ενέργεια αστείρευτης ποικιλίας για κάθε άνθρωπο.
Παραμερίζοντας την σχεδιασμένη παραγωγή για να υιοθετήσει στη θέση τους την διαρκώς μεταβαλλόμενη ανταγωνιστική παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών και αντικαθιστώντας από την άλλη πλευρά τη δοσοληψία των αποκλειστικά εξουσιοδοτημένων με την αγοραπωλησία ανάμεσα σε ανθρώπους που μπορεί να είναι ξένοι, ο καπιταλισμός μετασχηματίζει εντελώς όλες τις παραδοσιακές, γραφειοκρατικές η πατρογονικές οικονομίες που ΚΑΤΑΚΤΑ… ο καπιταλισμός όταν δεν παρεμποδίζεται από την κρατική ιδιοκτησία, τις κρατικές ρυθμίσεις , τα καρτέλ, τα μονοπώλια, τα δραστήρια συνδικάτα των εργαζομένων , τις πολιτισμικές απαγορεύσεις αλλά και παρεμφερείς υποχρεώσεις , είναι το πιο παραγωγικό σύστημα που εφεύραν ποτέ οι άνθρωποι..
Επίσης, το ότι ο καπιταλισμός επιτυγχάνει την οικονομική ανάπτυξη σε τόσο μεγάλο βαθμό επειδή ο ασίγαστος ανταγωνισμός του ΚΑΤΑΣΤΡΕΦΕΙ όλες τις αναποτελεσματικές δομές και μεθόδους, επιτρέποντας έτσι σε άλλες περισσότερο αποτελεσματικές, να γεννηθούν στη θέση τους…
 Οι ταχείες διορθωτικές αλλαγές μπορούν να επιφέρουν μεγαλύτερη αναστάτωση στη ζωή των εργαζομένων πολιτών, των εταιρειών, καθώς και ολόκληρων των κλάδων και των τόπων που είναι εγκατεστημένοι, απ’ όση τα άτομα μπορούν να αφομοιώσουν ή στο συνεκτικό ιστό των φιλικών σχέσεων, των οικογενειών των φυλών, των εκλογικών ομαδοποιήσεων, των συνοικιών, των χωριών, των κωμοπόλεων, των πόλεων, ακόμη και ολόκληρων εθνών, απ’ όση επίσης όλοι αυτοί μπορούν να αντέξουν….
Το νέο μοντέλο στο καπιταλισμό-στρόβιλο (νεοφιλελευθερισμό) είναι μονάχα το μέγεθος των παραπάνω πραγμάτων και η ταχύτητα με την οποία πραγματοποιούνται οι διορθωτικές αλλαγές, βάσει του δεδομένου ρυθμού οικονομικής μεγέθυνσης……..
Οι διορθωτικές αλλαγές είναι αρκετά γρήγορες παρόλο τις αναστατώσεις που προκαλούν ακόμη και όταν η μεγέθυνση της οικονομίας είναι μηδενική <<μύλος>> γυρίζει γρήγορα, συνθλίβοντας τους καθιερωμένους τρόπους συνύπαρξης των ανθρώπων ακόμα και όταν δεν υπάρχει μεγέθυνση, ενώ αγγίζει ταχύτητες αγωνιστικών αυτοκινήτων όταν η οικονομία απλώς προοδεύει με ρυθμό ατμομηχανής..
Είναι σημαντικό να κατανοήσει κανείς το καπιταλιστικό σύστημα όχι για να συμφωνήσει απαραίτητα, αλλά γιατί ζει μέσα σε αυτό κα για να προστατευτεί η να εκμεταλλευτεί τις όποιες ευκαιρίες.
Επίσης είναι σημαντικό για τις όποιες αντιθέσεις, αντιφάσεις και εναλλακτικές που ενδεχομένως κάθε άνθρωπος να οραματίζεται και να προσπαθεί να πετύχει, μέσα από ένα διαφορετικό σύστημα. Στην Ελλάδα του 2012 και στο μέλλον που ξεδιπλώνεται μέσα από ραγδαίες εσωτερικές και εξωτερικές εξελίξεις σε όλα τα επίπεδα, αποτελεί κατά την γνώμη μου μονόδρομο η θεσμική ανατροπή προνομίων κάποιων ολιγοπωλίων και η ταυτόχρονη εξάλειψη, τειχών και στρεβλώσεων του ανταγωνισμού, που πνίγουν την ελεύθερη αγορά.
Είναι προφανές ότι κάτι τέτοιο αποτελεί πρωταρχική στρατηγική απόφαση του πολιτικού μας συστήματος… Είναι προϋπόθεση για την ανοιχτή αρχιτεκτονική η οποία θα επιφέρει μια ανοιχτεί κοινωνία που σταδιακά θα αποκαταστήσει την έννοια της Αρχής του Νόμου ( ...&..."RULE OF LAW"), έτσι ώστε να δομηθεί το πλαίσιο εκείνο μέσα από το οποίο θα αναπτυχτεί και θα λειτουργεί μια πραγματικά ελεύθερη αγορά. Αποτέλεσμα των παραπάνω είναι να απεγκλωβιστούν όλοι οι λιμνάζοντες παραγωγικοί συντελεστές της χώρας δημιουργώντας πλούτο, θέσεις εργασίας, καθώς θα ενεργοποιήσει εγχώριες και ξένες επενδύσεις σε τομείς που μόνο το συγκεκριμένο πλαίσιο, η ελευθερία της αγοράς κα η λειτουργία του υγιούς ανταγωνισμού θα αναδείξει….. Βρισκόμαστε σε σημαντικό κομβικό σημείο στην πρώτη ουσιαστική κρίση της παγκοσμιοποίησης του κύκλου που ξεκίνησε κυρίως την δεκαετία του 90.
Η μεταρρύθμιση αλλά και η προσαρμογή του θεσμικού πλαισίου, αφορά τόσο μεμονωμένα κράτη, όσο και την παγκόσμια <<λειτουργία>> της οικονόμίας και των δεσμών μεταξύ των κρατών και ατόμων που διέπουν αυτή. Η παγκοσμιοποίηση δεν είναι αποκαμωμένη από τον καπιταλισμό, καθώς το νέο επιβάλει τον μετασχηματισμό και την προσαρμογή του παλαιού, το οποίο είχε και διαφορετικές εκφάνσεις και εφαρμογές στον δυτικό πολιτισμό. Ωστόσο, η μελλοντική συνύπαρξη των δύο βασικών συστημάτων, αποτελούν μονόδρομο για το μέλλον, καθώς την επιβάλει η ίδια η εξέλιξη της ανθρωπότητας.
 
Το στοιχημα της συνήπαρξης του μεταλλαγμένου καπιταλισμού απο την παγκοσμοιποίηση αποτελούν πυρήνα στο ρου της σύγχρονης Ιστορίας. Συμπερασματικά, εκτιμώ ότι κάθε <<εμπόδιο>> σαρώνεται ανελέητα και εκτοπίζεται ταχύτατα, χωρίς συναισθηματισμούς απο την νέα τάση που διαμορφώνεται, και αυτό που χρειάζεται είναι η άμεση προσαρμογή μας σε αυτή, κατανοώντας και παίρνοντας τα θετικά που εχει και ταυτόχρονα αποφεύγοντας τα όποια αρνητικά, τόσο σε επίπεδο κρατών, όσο και σε επίπεδο επιχειρήσεων και ατόμων… Άλλος δρόμος δεν υπάρχει!!!

 

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΥΕΤΗ ΑΝΟΔΟ!

ΕΛΛΑΔΑ ΩΡΑ ΜΗΔΕΝ....

H BULL MARKET ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΤΗΝ......ΔΡΑΣΗ ΤΗΣ!!!!