Προβληματισμοί...

…Η κατάσταση της χώρας είναι κάτι παραπάνω από κρίσιμη, με το μέλλον του βιοτικού επιπέδου του πληθυσμού να είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το όποιο σχέδιο διάσωσης αποφασιστεί και εφαρμοστεί για το Ελληνικό τραπεζικό σύστημα…

Δημοσίευση :   Πέμπτη, 21 Φεβρουαρίου 2013 08:17   FmVoice.gr         

Προβληματισμοί...

   
Γράφει: Βασίλειος Αργυρόπουλος*
Είναι κοινά αποδεκτό ότι το τραπεζικό σύστημα στον δυτικό πολιτισμό αποτελεί το συνδετικό άλλα και συνεκτικό κρίκο, που διέπει όλους τους τομείς της οικονομίας. Είναι με άλλα λόγια ο πυρήνας της οικονομίας. Πιστεύω ακράδαντα ότι η παρούσα οικονομική κρίση, που έχει ξεσπάσει στην Ελλάδα, η οποία ξεκίνησε από το 2007 στις ΗΠΑ και στην συνέχεια εξαπλώθηκε στην Ευρώπη και στην Ελλάδα, ήταν πάντα μια κρίση που προήλθε από τις τράπεζες, οι οποίες στροβίλισαν τις οικονομίες των χωρών αναλογικά και ξεχωριστά στην κάθε μια χώρα.
Η αντιμετώπιση της τραπεζικής κρίσης από την κάθε χώρα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την συνολικότερη επίλυση της κρίσης χρέους και εάν αυτό το δούμε σφαιρικά αντιλαμβανόμαστε ότι το πεδίο μάχης της παρούσας οικονομικής κρίσης εξαρτάται σε απόλυτο βαθμό από την έκβαση της αντιμετώπισης των κρίσεων των τραπεζών συνολικά.
Η μέχρι τώρα αντιμετώπιση της τραπεζικής κρίσεως από την Ευρώπη έχει να κάνει με την περίφημη τραπεζική ενοποίηση που έχει εξαγγελθεί ότι θα προχωρήσει και πραγματικά θα βοηθούσε καίρια στην εξομάλυνση της κρίσης χρέους. Μέχρι τώρα δεν έχει γίνει απολύτως τίποτα, και απλά παραμένει στο σχεδιασμό εξυπηρετώντας την στρατηγική της Γερμανίας, που θέλει να κερδίσει χρόνο. Η δημιουργία του προγράμματος ΟΜΤ της ΕΚΤ στη αρχή του β΄ εξαμήνου του 2012, προήλθε ως απόρροια των πιέσεων των αγορών στα επιτόκια δανεισμού της Ισπανίας, της Ιταλίας και της Γαλλίας, τον Ιούλιο του 2012 και έχει ως μεσοπρόθεσμο αποτέλεσμα να βοηθήσει στην αποκλιμάκωση των spreads σε όλη την ευρωζώνη, άλλα από την άλλη πλευρά απομάκρυνε τον στόχο της απόφασης της Συνόδου Κορυφής του Ιουνίου 2012, η οποία έλεγε ότι η κεφαλαιοποίηση των τραπεζών θα έφευγε από τα χέρια των κρατών-μελών και τα απαραίτητα κονδύλια, που θα χρειαζόταν για την διάσωση τους, δεν θα προσμετρούνταν στο δημόσιο χρέος των κρατών. Δεν μπορεί κανείς να κατανοήσει την πρόσφατη απόφαση της Κομισιόν, η οποία έχει να κάνει με τον περιορισμό του ESM στα 80 δις, για τη διάσωση τραπεζών, καθώς οι επισφάλειες των ευρωπαϊκών τραπεζών σήμερα ξεπερνούν τα 900 δις € - ενώ η Ισπανία έχει λάβει ήδη έμμεσα 40δις €.
Στην Ελλάδα ο τραπεζικός τομέας έχει ανάλογο μερίδιο ευθύνης στην χρεοκοπία της χώρας. Η οικονομία της Ελλάδας ήταν μια αντεστραμμένη πυραμίδα, που οι πραγματικά παραγωγικές δυνατότητες της οικονομίας ήταν στην αντεστραμμένη κορυφή ενώ η αντεστραμμένη βάση ήταν η στροβιλισμένη οικονομία, που στηριζόταν σε δανεικά τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια. Πάνω από 300 δις μεταχρονολογημένες επιταγές, στεγαστικά και επιχειρηματικά δάνεια και με όλα αυτά οι τράπεζες είχαν καταστρατηγήσει τον διαχρονικό τραπεζικό κανόνα του μέτρου ( Lombard Leading). Δανεισμός στο δημόσιο, άντληση απαιτούμενων κεφαλαίων για να κάνουν οι κυβερνήσεις αέναες πολιτικές και οι τράπεζες κατέθεταν τα ομόλογα ως ενέχυρο στην ΕΤΚ για να αντλήσουν τριπλάσια και πενταπλάσια ρευστότητα και πάλι πίσω έτσι ώστε να κερδίζουμε περισσότερα δίνοντας καταναλωτικά, κάρτες, εορτοδανεια κλπ…, ένας πλήρης οικονομικός στροβιλισμένος κύκλος εξάρτησης στο βωμό του κέρδους ανεξαρτήτως τιμήματος.
Τα φαινόμενα αυτά παραλλαγμένα αλλού πολύ ποιο έντονα (Ισλανδία, ΗΠΑ) και σε άλλες χώρες και με διαφορετικές εκφάνσεις προϊόντων που στον πυρήνα βρίσκει τις τράπεζες να έχουν διαδραματίσει ένα παιχνίδι μόχλευσης απίστευτων διαστάσεων τα τελευταία χρόνια σε όλο τον δυτικό πολιτισμό.
Το φαινόμενο των τραπεζών στην σύγχρονη ιστορία έχει βαθύτερες προεκτάσεις και αιτίες και δεν έγκειται μονό στον ιστορικό προσδιορισμό, που μπορεί κάποιος να του προσάψει. Η παγκοσμιοποίηση και οι επιπτώσεις στην παγκόσμια αγορά, ο μετασχηματισμός που υφίσταται το καπιταλιστικό σύστημα από την παγκοσμιοποίηση, τα πλεονάσματα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών κάποιον χωρών (Γερμανία, Ρωσία, Κίνα) κ.α. είναι κάποιες από τις βασικές αιτίες της υπερβολικής μόχλευσης, που επέφερε ο χρηματοπιστωτικός τομέας στις δυτικές κοινωνίες για να εξυπηρετήσει την <<ανάπτυξη>> και το <<κέρδος>>.
Στην παρούσα χρονική στιγμή ως μοναδική και λιγότερο επώδυνη λύση για να αντιμετωπιστεί αυτό το ιστορικών διαστάσεων φαινόμενο είναι να γίνουν διαγραφές και να παρθούν χασούρες τόσες όσες θα χρειαστούν να φτάσουν οι κοινωνίες κοντά στην πραγματική τους διάσταση. Με λίγα λόγια πρέπει να καεί κεφάλαιο και τόκοι ή να παγώσουν όσο διάστημα χρειάζονται τα bad dept., έτσι ώστε να γίνει απομόχλευση με το λιγότερο δυνατό κόστος για τους πολίτες και τις κοινωνίες.

Στην Ελλάδα ο τραπεζικός τομέας είναι στην εντατική αδυνατώντας να παίξει το ρόλο, για τον οποίο υπάρχει στην οικονομία. Ο λόγος είναι προφανής καθώς χρειάζεται να γίνει άμεσα ανακεφαλαιοποίηση και ξεκαθάρισμα των ισολογισμών του έτσι ώστε να μπορέσει να χρηματοδοτήσει την πορεία ανάκαμψης της χώρας. Αυτό ενώ θεωρητικά είναι απλό στην πράξη είναι εξαιρετικά δύσκολο, καθώς υπάρχουν δύο διελκυστίνδες εμποδίων. Η μία προέρχεται από το εσωτερικό της χώρας και η άλλη από το εξωτερικό και συγκεκριμένα την ΕΕ.

Στην Ελλάδα ακούγονται διάφορες απόψεις, όπως ότι θα είναι εγκληματική αμέλεια και επιπολαιότητα να μην διασφαλιστεί ο ιδιωτικός χαρακτήρας των ελληνικών τραπεζών από την Κυβέρνηση και την Τρόικα. Πέρα από την όποια ιδεοληψία και τις απόψεις καθενός από εμάς, τις οποίες είναι σαφές ότι μπορεί ελεύθερα να τις εκφράζει, πιστεύω ότι ένα από τα πιο σημαντικά βήματα που πρέπει να γίνουν για να αντιμετωπίσουμε την παρούσα οικονομική κρίση, η οποία δεν εμπίπτει σε καμία στατιστική οικονομική κυκλικότητα του καπιταλιστικού συστήματος, είναι η κρατικοποίηση των ελληνικών τραπεζών.
Τo κρίσιμο ερώτημα είναι εάν προτιμούμε να σωθούν οι τράπεζες ή η Ελλάδα. Ας απαντήσουμε σε αυτό το σημαντικό ερώτημα… Προσωπικά προτιμώ να σωθεί η Ελλάδα γιατί η προοπτική λύσης, που πραγματικά μπορεί να δώσει ανάσα και κίνηση στην ελληνικά οικονομία είναι μια καθαρή και οριστική ανακαιφαλαιοποίηση του τραπεζικού συστήματος έτσι ώστε μετά από αυτό, να μπορεί να χρηματοδοτήσει τη ελληνική οικονομία και να συντελέσει καίριας στην ανάπτυξη και αυτό για δυο βασικούς λόγους :
Πρώτον, τα χρήματα που χρειάζονται να ανακεφαλαιοποίηση σωστά οι τράπεζες είναι πάρα πολλά και σε καμία των περιπτώσεων δεν υπάρχει ιδιώτης που να τα διαθέτει στην παρούσα χρονική στιγμή. Τα περί Cocos και Warrants και έχουν μεγάλο κόστος και βραχυπρόθεσμα κεφάλαια είναι. Οι τράπεζες χρειάζονται μόνιμα κεφάλαια και γι’ αυτό το λόγο πρέπει να γίνει η ανακεφαλαιοποίηση με κοινές μετοχές. Τα νούμερα για τα NPL είναι απογοητευτικά. Κόκκινα επιχειρηματικά δάνεια και τα ακίνητα, που είναι να βγουν σε πλειστηριασμούς, οι φόροι που επιβάλλονται δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα επισφαλειών, τις οποίες οι τράπεζες θα κλιθούν να αντιμετωπίσουν στην πράξη τώρα και κυρίως στο μέλλον, εκτός και πιστεύει κάποιος ότι με ένα μαγικό τρόπο θα αρχίσουμε να έχουμε ανάπτυξη πάνω από 5% στο ΑΕΠ, από αύριο... Οι διαγραφές που θα τους επιβάλει πραγματικότητα δεν νομίζω ότι μπορεί κανείς να τις αποτιμήσει σε νούμερα και το ανησυχητικό είναι ότι οι συνθήκες που διαμορφώνονται τόσο στην παρούσα φάση όσο και στο άμεσο μέλλον προϊδεάζουν ότι οι κεφαλαιακές ανάγκες των τραπεζών θα είναι εξαιρετικά μεγαλύτερες.
Ο δεύτερος λόγος έχει να κάνει με την ίδια την κοινωνία και αυτό γιατί έχει διττό νόημα. Από την μια οι πολίτες αυτής της χώρας καλούνται να πληρώσουν δάνεια, τα οποία έλαβαν σε άλλες συνθήκες, τόσο από μισθολογικής πλευράς όσο και της αποτίμησης αυτών των assets που περιήλθαν στην κατοχή τους. Τώρα τι συμβαίνει ; Στην καλύτερη των περιπτώσεων έχουν μια περικοπή εισοδήματος 30-50%, αύξηση της φορολογίας και στην χειρότερη τη ανεργία και την αδυναμία πληρωμής. Παράλληλα η εσωτερική υποτίμηση έχει ως αποτέλεσμα να παγώσει η αγορά και να μην υπάρχει στην παρούσα χρονική στιγμή δυνατότητα ρευστοποίησης ενός ακινήτου… Το εξωπραγματικό κενό, που καλούνται οι Έλληνες πολίτες να καλύψουν με μειώσεις μισθών συντάξεων και την εκτίναξη της ανεργίας στο 30% προέρχεται από τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, τα οποία με την σειρά τους προέρχονται είτε από θαλασσοδάνεια που είχαν χορηγήσει στο παρελθόν οι τράπεζες στους πολιτικούς φίλους της κάθε κυβέρνησης είτε από την βαθιά ύφεση, στην οποία έχει περιπέσει η χώρα λόγω των δομικών και διορθωτικών χρόνιων προβλημάτων αλλά και των παθογενειών που δεν λέει να αντιμετωπίσει.
Επομένως οι τράπεζες είτε το θέλουν είτε όχι θα συνεχίζουν να κάνουν ρυθμίσεις και κουρέματα, και κατά την γνώμη μου κάποια στιγμή θα προβούν σε HAIRCUT των δανείων που είναι σε επισφάλεια, έτσι ώστε να αποφύγουν μεγαλύτερο ύψος, σε απόλυτους αριθμούς, αθέτησης πληρωμών. Ουσιαστικά οι τιμές mark to market θα το επιβάλουν μια ζοφερή κατάσταση στους ισολογισμούς των τραπεζών έτσι και αλλιώς και θα κληθούν να το τακτοποιήσουν διαγράφοντας κάτι που ούτος η άλλως δεν θα το εισπράξει. Από την άλλη πλευρά ένα οι τράπεζες ανακεφαλοποιηθούν σωστά και εξυγιανθούν κάτι που έπρεπε να είχε γίνει ΧΘΕΣ, τα όποια μελλοντικά κέρδη που θα προκύπτουν τόσο από την σταδιακή εύρυθμη λειτουργία της οικονομίας και την σταδιακή μελλοντική ιδιωτικοποίηση των τραπεζών σε υψηλότερες χρηματιστηριακές τιμές, θα είναι απολύτως καθαρό ότι θα επιστρέψουν τα κεφάλαια στο κράτος και αρά στην κοινωνία και στους πολίτες με έμμεσο τρόπο.
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του καπιταλιστικού συστήματος είναι η δαρβινικού τύπου προσέγγιση υπό την έννοια ότι επιβιώνει το ανθεκτικότερο και το ισχυρότερο είδος. Γι’ αυτό στη Μέκκα του καπιταλιστικού συστήματος είδαμε να αφήνεται η Leman Brothers το 2008 σε πλήρη κατάρρευση και τα κρατικοποιείται ο κολοσσός Citigroup και όχι μόνο, καθώς την τελευταία τετραετία στις ΗΠΑ έχουν κρατικοποιηθεί πάνω από 300 τράπεζες. Στην Ευρώπη και κατ’ επέκταση και στην Ελλάδα υπέχει μια ολιγαρχία του χρήματος, η οποία έχει δεσπόζουσα και κυρίαρχη θέση στην πυραμίδα της οικονομικής και πολιτικής ελίτ και προσπαθεί από την μια να προασπίσει τα χρόνια συμφέροντα επικυριαρχίας και ηγεμονίας της, απομυζώντας με τόκους τις κοινωνίες και από την άλλη να εμποδίζει με την προάσπιση των συμφερόντων της κρίσιμες αποφάσεις, όπως η σωστή ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, και επιβάλλοντας λογικές μνημονίων, που έχουν κύριο χαρακτηριστικό την απομύζηση των κοινωνιών
Η κρατικοποίηση των τραπεζών μπορεί να γίνει μόνο με μη συμβατικό τρόπο μέσω των κεντρικών τραπεζών ΕΚΤ και ΤτΕ με τύπωμα φρέσκου χρήματος, και που θα δανείσουν το τραπεζικό σύστημα με επιτόκιο ΕΚΤ και όχι του μηχανισμού ELA, που επιβαρύνει με τεράστια ποσού τόκων μηνιαίως τις τράπεζες. Αυτό προϋποθέτει πλήρης αξιοποίησης των κανόνων λειτουργίας και των νομικών δυνατοτήτων της ΕΚΤ και της ΤτΕ και ενδεχομένως μερικών δομικών τροποποιήσεων τους καθώς μιλάμε για μη συμβατικό τρόπο επίλυσης και τύπωμα χρήματος . Υπάρχουν πολλοί τρόποι με τους οποίους οι κεντρικές τράπεζες μπορούν έως τώρα να δώσουν τα χρήματα χωρίς τη χρήση ελικοπτέρου (δηλαδή το a priori τύπωμα χρήματος χωρίς αντίκρισμα). Μπορούν να αγοράσουν περιουσιακά στοιχεία. Μπορούν να δανείσουν έναντι πολύτιμων μετάλλων, χωρίς να ενοχληθούν με την αξία των εγγυήσεων. Μπορούν να δεχτούν IOUs χωρίς να αναμένουν ότι όσοι τα εξέδωσαν μπορούν να τα εκπληρώσουν. Μπορούν να κάνουν απεριόριστα πράγματα αρκεί να θελήσουν να αξιοποιήσουν αυτές τις δυνατότητες. Από το 2008 οι κεντρικές τράπεζες έχουν κάνει αρκετά σε μαζική κλίμακα με στόχο να καλύψουν τις ζημιές αλλά σε καμία των περιπτώσεων τα οφέλη δεν πέρασαν στις κοινωνίες. Και αυτό δεν έχει γίνει γιατί ο βασικός άξονας της στρατηγικής τους ήταν να εγγυηθούν τις προηγούμενες απώλειες του τραπεζικού συστήματος και να επιτρέψουν την ενίσχυση των τραπεζικών ισολογισμών και να δημιουργήσουν τακτικές και συνθήκες έτσι ώστε τα μετρητά που δημιουργούν οι κεντρικές τράπεζες να περάσουν απευθείας στις κοινωνίες και όχι στους τραπεζίτες.
Στη Ελλάδα το τραπεζικό σύστημα έχει ένα σημαντικό ιστορικό πλεονέκτημα, καθώς άξιζε πριν την κρίση περίπου 80 δις και έκανε κέρδη 6 με 7 δις κάθε χρόνο με ένα μεγάλο εξωτερικό δίκτυο καταστημάτων. Επομένως το ελληνικό τραπεζικό σύστημα πέρα της χρηματιστηριακής απαξίωσης στην οποία έχει περιέλθει την ιστορική κερδοφορία και μια πολύ μεγάλη παρουσία του ελληνικού λαού και αυτό αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτημα και ένα σημαντικό ενέχυρο για την παροχή από την πλευρά των κεντρικών τραπεζών της ρευστότητας που χρειάζονται για την ανακεφαλαιοποίηση χωρίς να κάνει χρήση ελικοπτέρου ( a priori τύπωμα χρήματος χωρίς αντίκρισμα), αλλά με ενέχυρο την ίδια την αξία του τραπεζικού συστήματος και γι’ αυτό το λόγο σε αυτό το διάστημα πρέπει να είναι υπό τον κρατικό έλεγχο.
 
Κλείνοντας να πω ότι πέρα των νομοτελειακών καταστάσεων για την πορεία των ελληνικών τραπεζών, το σημαντικότερο από όλα είναι να αλλάξει η αρχιτεκτονική της ΟΝΕ, με ότι αυτό συνεπάγεται για τις χώρες του νότου και παράλληλα με την τραπεζική ενοποίηση που είναι ένα πολύ σημαντικό και απαραίτητο βήμα.
 
* Ο Βασίλειος Αργυρόπουλος είναι Certified Technical Analyst / Certified Investment Advisor

FM VOICE

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΥΕΤΗ ΑΝΟΔΟ!

ΕΛΛΑΔΑ ΩΡΑ ΜΗΔΕΝ....

H BULL MARKET ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΤΗΝ......ΔΡΑΣΗ ΤΗΣ!!!!